Poleciały pieśni moje…
Projekt Stowarzyszenia Artystycznego Horizon
realizowany w ramach programu KPO dla Kultury
Nagranie pieśni solowych z towarzyszeniem fortepianu nieznanych kompozytorów polskich –
Jana Karola Galla i Stanisława Lipskiego
W ramach projektu dokonano audiowizualnych rejestracji 16 pieśni na głos solowy z towarzyszeniem fortepianu. Nagrania zostały zrealizowane w dniach 24–25 stycznia i 16 lutego 2026 r. w studiu B&B Records w Niepołomicach.
Wykonawcy:
Anna Bernacka – mezzosopran
Monika Kruk – fortepian
Roksana Lewak i Piotr Franasowicz – recytacje
Realizacja:
Beata Płoska – koncepcja artystyczna
Grzegorz Klimczak – reżyseria dźwięku
Agata Witek – realizacja video
Nagrania do obejrzenia i odsłuchania na kanale:
www.youtube.com/@StowarzyszenieHorizon
(linki bezpośrednie – w tytułach pieśni)
Jan Karol Gall
ur. 18 sierpnia 1856 r. w Warszawie, zm. 30 października 1912 r. we Lwowie – polski kompozytor, chórmistrz, nauczyciel i krytyk muzyczny. Początkowe wykształcenie muzyczne otrzymał w Krakowie, gdzie uczył się m.in. gry na fortepianie u Kazimierza Hofmana. W latach 1867–1879 kształcił się w konserwatorium wiedeńskim pod kierunkiem Franza Krenna (kompozycja) oraz w monachijskiej Musikakademie u Josepha Rheinbergera i Melchiora Sachsa (teoria). Studiował także włoską metodykę śpiewu w Rzymie, Neapolu, Mediolanie i kilku innych miastach Półwyspu Apenińskiego. Jako kompozytor debiutował w Krakowie, tam również rozpoczął działalność publicystyczną.
Jako niezwykle aktywny uczestnik życia muzycznego i społecznego odbył wiele podróży po Europie, często zmieniając miejsce stałego pobytu. W 1882 r. objął kierownictwo chóru „Andante” w Lipsku, od 1883 r. był korepetytorem chóru operowego w Weimarze, następnie działał jako krytyk muzyczny we Wrocławiu. W 1884 r. otrzymał stanowisko dyrygenta zespołu Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, a cztery lata później został doradcą muzycznej firmy nakładowej w Lipsku. W latach 1890–1895 wykładał historię muzyki i śpiew w konserwatorium krakowskim.
W 1887 r. doznał paraliżu nóg; mimo to w pierwszych latach niepełnosprawności nie zaprzestał podróży artystycznych w charakterze dyrygenta chórów. Przebywając na stałe we Lwowie, zajmował się głównie prowadzeniem chóru przy lwowskim towarzystwie śpiewaczym „Echo”.
W swojej twórczości koncentrował się na kompozycjach pieśniowych, zarówno chóralnych, jak i solowych z towarzyszeniem fortepianu. Rozwinął polską tradycję obydwu tych gatunków, wzbogacając rodzime inspiracje ludowe o elementy postromantycznej liryki niemieckiej i kantylenę włoską. Sięgał do wierszy najwybitniejszych poetów polskich, niemieckich, francuskich, rosyjskich i angielskich, m.in. Asnyka, Lenartowicza, Heinego, Hugo, Lermontowa, Szekspira i Moora.
Pod koniec XIX w. osiągnął znaczną popularność jako twórca repertuaru pieśniarskiego skierowanego do najszerszych kręgów społecznych.
Nie będę cię rwała op. 15 nr 1
do słów Adama Asnyka (1838–1897)
[s.l.], ok. 1889
Rękopis: domena publiczna
Noc
do słów Teodora Mianowskiego (1880–1932)
Kraków, ok. 1910,
S.A. Krzyżanowski Skład Nut
O zmroku
do słów Teodora Mianowskiego
Dedykacja: Marii z Lewickich Mayerowej
Kraków 1920, A. Piwarski i S-ka
Piosnka Carmeny
do słów Jerzego Żuławskiego (1874–1915)
fragment dramatu Eros i Psyche
(powieść sceniczna w 7 rozdziałach),
prapremiera polska dramatu 27.2.1904 r.
Poleciały pieśni moje op. 14 nr 2
do słów Marii Konopnickiej
Dedykacja: Loli Beeth
[Kraków], ok. 1900,
S.A. Krzyżanowski Skład Nut
Słowik zaufany
do słów Waltera von der Vogelweide
(1170–1230)
w przekładzie Leopolda Staffa (1878–1957)
Dedykacja: Janinie Korolewicz Waydowej
[Kraków], ok. 1910, A. Piwarski i S-ka
Tęsknota op. 20 nr 3
do słów Marii Konopnickiej
Dedykacja: Aleksandrowi Myszudze
Lwów, ok. 1900, K.S. Jakubowski
Stanisław Samuel Lipski
ur. 22 lipca 1880 r. w Warszawie, zm. 6 października 1937 r. w Krakowie – polski kompozytor i pianista pochodzenia żydowskiego. W latach 1892–1900 studiował fortepian i harmonię u Władysława Żeleńskiego w krakowskim Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego (KTM). Studia te kontynuował w Berlinie – pianistyczne u Ernesta Jedlički, a teoretyczne u Hugo Leichtentritta. W latach 1902–1904 doskonalił się w grze fortepianowej w konserwatorium wiedeńskim pod kierunkiem Teodora Leszetyckiego, kontynuując naukę teorii muzyki na tej samej uczelni u Roberta Fuchsa.
W 1904 r. osiadł w Krakowie, gdzie początkowo zajmował się prywatnym nauczaniem gry na fortepianie. W latach 1910–1932 prowadził klasę tego instrumentu w KTM, w tym czasie wykładał też krótko w Katowicach. Wyróżniony m.in. dyplomem i odznaką honorową Prezydium Rady Naczelnej Polskich Związków Śpiewaczych i Muzycznych w Warszawie.
Komponował przede wszystkim pieśni solowe i chóralne, a ponadto drobne utwory kameralne i fortepianowe. W dziedzinie pieśni solowej, w której inspirował się głównie twórczością poetów Młodej Polski, wypracował wysoce indywidualny, wyrosły z postromantyzmu styl kompozytorski, wpisując się zarazem w najnowsze tendencje rozwoju polskiej liryki wokalnej na początku XX w.
Cień Chopina op. 9 nr 1
do słów Kazimierza Przerwy-Tetmajera
(1865–1940)
Dedykacja: Wandzie Hendrichównie
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Jesienią op. 6 nr 6
do słów Lucjana Rydla (1870–1918)
Dedykacja: Wandzie Hendrichównie
Kraków [s.a.], A. Piwarski i S-ka
Jesień op. 9 nr 10
do słów Jana Pietrzyckiego (1880–1944)
Dedykacja: Adamowi Ludwigowi
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Łabędź op. 9 nr 9
do słów Marii Paruszewskiej (1864–1937)
Dedykacja: Eleonorze Wawnikiewicz-Tatarczuchowej
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Na kwitnącej, na jabłoni op. 18 nr 2
do słów Lucjana Rydla (z cyklu Hania)
Powstanie utworu datowane na rok 1918
Kraków 1931, A. Piwarski i S-ka
Na wyciągniętych deszczu strunach op. 9 nr 7
do wiersza pt. Prządka Stanisława Korab-Brzozowskiego (1876–1901)
Dedykacja: Małgorzacie Pickowej [właśc. Margarete Pick]
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Pamięci Chopina op. 9 nr 2
do słów Marii Konopnickiej (1842–1910)
Dedykacja: „Cieniom Fr. Chopina”
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Prośba op. 9 nr 5
do słów Lucjana Rydla
Dedykacja: Kazimierzowi Tetmajerowi
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Wiatry zwiały op. 9 nr 11
do słów Lucjana Rydla
Dedykacja: Michałowi Świerzyńskiemu
Kraków 1912, A. Piwarski i S-ka
Anna Bernacka
ukończyła z wyróżnieniem wrocławską Akademię Muzyczną (klasa Ewy Czermak). W latach 2004–2007 studiowała również w Hochschule für Musik und Theater w Hanowerze (klasa Carol Richardson-Smith). W 2015 r. została laureatką Teatralnej Nagrody Muzycznej im. Jana Kiepury w kategorii „najlepsza śpiewaczka” (nowa inscenizacja Kawalera srebrnej róży).
Anna Bernacka regularnie śpiewa na scenach polskich teatrów operowych, w tym Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie i Warszawskiej Opery Kameralnej, a także na rozlicznych festiwalach, m.in. Wielkanocnym Festiwalu im. Ludwiga van Beethovena czy Festiwalu Mozartowskim w Warszawie. Występuje z towarzyszeniem renomowanych zespołów, takich jak Orkiestra Filharmonii Warszawskiej czy NOSPR w Katowicach.
Artystkę można usłyszeć na scenie Teatru Wielkiego w Warszawie, co roku w kilku nowych inscenizacjach, także premierowych. Dotychczas były to: Don Giovanni Mozarta w reż. Mariusza Trelińskiego (Donna Elvira), Sprawa Makropoulos Janačka w reż. Christopha Marthalera (Krista), Turek we Włoszech Rossiniego w reż. Christophera Aldena (Zaida), Król Roger Szymanowskiego w reż. Mariusza Trelińskiego (Diakonissa), Straszny dwór Moniuszki w reż. Davida Pountneya (Jadwiga), Eros i Psyche Różyckiego (Laida), Goplana Żeleńskiego (Chochlik), Carmen Bizeta (Mercédès), Maria Stuart Donizettiego w reż. Moshe Leisera i Patrice Cauriera (Anna) oraz Łaskawość Tytusa Mozarta w reż. Ivo van Hove’a (Annio).
Zadebiutowała w 2006 r. w Oldenburgisches Staatstheater (Niemcy). Ostatnio wystąpiła na scenie Komische Oper w Berlinie w nowej inscenizacji Medei Reimanna (Kreuza) oraz Juliusza Cezara Händla w reż. Lydii Steier (Tolomeo). Ze względu na wybitną nośność jej głosu generalny dyrektor muzyczny Staatsoper Stuttgart – Cornelis Meister zaprosił ją do występu w Elektrze R. Straussa pod własną batutą (Druga Dziewczyna).
W latach 2007–2017 artystka była związana z Operą Wrocławską, w której śpiewała takie partie, jak: Octavian w Kawalerze srebrnej róży R. Straussa, Cherubino w Weselu Figara, Dorabella w Così fan tutte i Donna Elvira w Don Giovannim Mozarta, Niklas w Opowieściach Hoffmanna Offenbacha, Rosina w Cyruliku sewilskim Rossiniego, Jadwiga w Strasznym dworze Moniuszki, Maryna Mniszek w Borysie Godunowie Musorgskiego, Maddalena w Rigoletcie oraz Książę Orlofsky w Zemście nietoperza J. Straussa. Jej repertuar obejmuje także partię Mère Marie w Dialogach karmelitanek Poulenca, Jessiki w Jutrze Bairda i Smeraldiny w Miłości do trzech pomarańczy Prokofiewa (polskie prawykonanie w Operze Krakowskiej), Klary w Diabłach z Loudun Pendereckiego, Judyty w operze Arthura Honeggera Judyta oraz Clementii w operze Sancta Susanna Hindemitha.
Artystka otrzymała stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stypedium Accademia Rossiniana w Pesaro oraz Richard Wagner Stipendium Bayreuth.
Jest finalistką i laureatką wielu międzynarodowych konkursów wokalnych, m.in. Konkursu im. Stanisława Moniuszki w Warszawie, Konkursu im. Antonína Dvořáka w Karlowych Warach oraz Konkursu im. Haliny Halskiej-Fijałkowskiej we Wrocławiu.
Monika Kruk
ukończyła studia pianistyczne poszerzone o profil coachingu wokalnego na Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu. W 2012 r. uzyskała dyplom w zakresie gry na fortepianie w klasie dra hab. Michała Szczepańskiego i w klasie kameralistyki prof. dr hab. Magdaleny Blum. Jest także absolwentką Międzywydziałowego Podyplomowego Studium Pieśni w Warszawie. W 2019 r. obroniła pracę doktorską w macierzystej uczelni.
Jest laureatką liczących się konkursów kameralnych, zarówno ogólnopolskich, jak i międzynarodowych. Otrzymała nagrodę „Chopin 2010” dla najlepszego pianisty kameralisty podczas II Letniej Akademii Śpiewu w Sopocie oraz dyplomy za wyróżniający się akompaniament podczas wielu konkursów wokalnych i fletowych (m.in. IV Ogólnopolski Konkurs Wokalny w Drezdenku, XVII Międzynarodowy Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari w Nowym Sączu, I Międzynarodowy Konkurs Sztuki Wokalnej im. prof. Haliny Słonickiej w Suwałkach, IX i XI Ogólnopolski Konkurs Wokalny im. Ludomira Różyckiego w Gliwicach, XIII Ogólnopolski Konkurs Wokalny im. Franciszki Platówny we Wrocławiu, Międzynarodowy Konkursu „Stonavská Barborka” w Republice Czeskiej, VI Ogólnopolski Konkurs Wokalny im. Krystyny Jamroz w Kielcach, Międzynarodowy Konkurs „Pisňová soutěž Bohuslava Martinů” w Pradze), a także podczas krajowych przesłuchań regionalnych i makroregionalnych uczniów szkół muzycznych II stopnia. Swoje umiejętności doskonaliła też na kursach interpretacji muzyki instrumentalnej, wokalnej i kameralnej w kraju i za granicą, pod kierunkiem wybitnych artystów, m.in. Jerzego Marchwińskiego, Tomasza Herbuta, Macieja Pikulskiego, Olgi Pasiecznik, Jadwigi Rappe, Stephena Drury’ego, Esther de Bros czy Ronana O’Hory.
Obecnie pracuje jako pianista korepetytor na Wydziale Wokalnym Państwowej Szkoły Muzycznej im. Ryszarda Bukowskiego we Wrocławiu oraz w Akademii Muzycznej we Wrocławiu, w klasach śpiewu i fletu. Jest zapraszana w charakterze korepetytora i kameralisty na kolejne edycje Zimowych Kursów Wokalnych w Dusznikach-Zdroju czy Festiwalu Wratislavia Cantans. Przez kilka lat współpracowała z Narodowym Forum Muzyki w ramach projektu „Polski Narodowy Chór Młodzieżowy”. Występowała w najważniejszych salach koncertowych Polski, m.in. w Filharmonii Narodowej, Narodowym Forum Muzyki, Filharmoniach Łódzkiej, Częstochowskiej i Dolnośląskiej. W 2021 r., przy współudziale Aleksandry Kubas-Kruk (sopran) oraz Anny Bernackiej (mezzosopran), dokonała światowej premiery pieśni Mieczysława Wajnberga do wierszy Juliana Tuwima oraz Adama Mickiewicza. Współpracowała z czołowymi europejskimi flecistami, m.in. z Aldo Baertenem (Belgia), Mario Carollim (Freiburg), Paolo Taballione (Salzburg) czy Carlo Jansem (Luksemburg). Jest członkiem Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kameralistów i wiceprezesem Stowarzyszenia Inicjatyw Artystycznych „Mosty Kultury”.
Wszystkie obrazy pochodzą z domeny publicznej. Fotografie artystek opublikowano za ich zgodą.